Container lạnh là gì? Máy chạy ra sao, tốn điện dầu thế nào, hợp hàng nào
Container lạnh, dân trong nghề gọi là reefer hay thùng RF, là chiếc thùng sắt có sẵn máy làm lạnh ở một đầu và vách dày cách nhiệt. Chủ hàng cài nhiệt độ, máy giữ nguyên mức đó cho tới nơi. Dải cài của thiết bị thường từ âm 30 đến dương 30 độ C.
Muốn dễ hình dung, Quý khách cứ nghĩ tới một phòng lạnh thu nhỏ nhưng chở đi được trên tàu, tàu hỏa hay rơ moóc. Đứng xa thì giống container khô. Đến gần mới thấy một đầu thùng toàn máy móc.
Dễ nhầm với xe tải lạnh và với hàng điện lạnh
Có hai chỗ nhiều người hiểu lệch ngay từ tên gọi.
Một là xe tải đông lạnh. Thùng của xe này hàn liền vào khung xe, nhỏ hơn và không tháo ra cẩu lên tàu được. Container lạnh là thùng rời. Đặt lên phương tiện nào thì máy và khoang chứa đi theo phương tiện đó.
Hai là hàng điện lạnh như tủ lạnh, điều hòa, tủ đông. Đây là máy móc, không phải hàng cần giữ lạnh dọc đường. Chúng đi như hàng khô thông thường. Container lạnh dành cho hàng sợ nóng như thủy sản đông, trái cây hay thuốc.
Bên trong thùng có gì khác container khô?
So với thùng khô cùng cỡ, thùng lạnh khác ở bốn chỗ.
- Vỏ thép bọc cách nhiệt. Vỏ ngoài sơn màu sáng cho bớt hấp nhiệt. Phía trong, vách và trần phủ lớp foam polyurethane (PU) dày. Lớp này giữ lạnh tốt nhưng ăn bớt chỗ chứa.
- Cụm máy ở một đầu. Máy nén, dàn ngưng, dàn bay hơi nằm chung một khối. Bảng điều khiển gắn ngay mặt máy để cài nhiệt và lưu lại biểu đồ nhiệt của cả chuyến.
- Sàn chữ T. Sàn làm từ thanh nhôm tiết diện chữ T, giữa các thanh có rãnh. Khí lạnh chạy qua các rãnh này. Do đó không được xếp hàng bít kín mặt sàn.
- Cửa có gioăng. Gioăng cao su ép sát khung để khí lạnh không thoát. Trên vách có vạch đỏ báo mức xếp cao nhất, chừa khoảng trống phía trên cho gió quay về máy.
Về lòng thùng: container lạnh 40 feet đo được khoảng 11,572 x 2,296 x 2,521 m, thể tích khoảng 67,0 m³. Thùng 40 feet cao chở hàng khô có khoảng 76,3 m³. Hụt 9,3 m³ là phần cụm máy và lớp PU chiếm. Muốn so thêm các cỡ thùng, Quý khách xem bài các loại container trong vận tải quốc tế.
Hàng phải lạnh sẵn trước khi lên thùng
Đây là điều nên nhớ nhất. Máy được thiết kế để giữ nhiệt, không phải để hạ nhiệt cho cả khối hàng. Một xe hàng chục tấn đang ở nhiệt độ thường thì máy không kéo xuống âm nổi. Vì vậy hàng phải đạt đúng nhiệt độ ngay tại kho chủ hàng rồi mới xếp. Cho hàng ấm lên thùng là hỏng cả lô, dù máy có tốt tới đâu.
Cách máy vận hành là một vòng khí kín. Khí lạnh thổi ra ở đáy thùng, chạy theo rãnh sàn, luồn qua hàng rồi quay về dàn lạnh. Cảm biến đọc nhiệt độ luồng khí quay về, so với mức đã cài. Lệch nhiều thì máy chạy mạnh, lệch ít thì chạy nhẹ.
Máy còn tự ghi nhiệt độ cả hành trình. Lúc nhận hàng mà hai bên tranh cãi chất lượng, cứ mở biểu đồ ra đối chiếu.
Xếp hàng đông và hàng tươi khác nhau thế nào
Cùng một thùng nhưng hai cách xếp gần như ngược nhau.
- Hàng cấp đông: chỉ cần khí lạnh chạy bao quanh khối hàng. Xếp đặc, các kiện sát nhau.
- Rau quả tươi: vẫn thở và tự sinh nhiệt. Phải để khe giữa các kiện, bao bì có lỗ thoáng, để khí lạnh len qua từng kiện.
Chạy đường bộ thì điện ở đâu ra?
Cụm máy dùng điện ba pha. Ở bãi, cảng hay trên tàu có ổ cắm sẵn. Còn trên quốc lộ thì chẳng có ổ nào. Khi ấy điện lấy từ máy phát chạy dầu diesel, gọi là genset, gắn vào rơ moóc hoặc treo ở cổ container.
Genset chạy suốt chuyến và tính dầu theo giờ, không theo ki-lô-mét. Xe đứng chờ bốc hàng, máy vẫn nổ. Xe nghỉ đêm dọc đường, máy vẫn nổ. Máy có bình dầu riêng, tách với bình đầu kéo, nên tài xế phải để ý châm dầu cho cả hai.
Lỡ genset hỏng giữa đường thì sao? Lớp PU làm nhiệt độ tăng chậm, đủ cho tài xế xử lý sự cố nhỏ chứ không đủ chạy nốt quãng dài. Thời gian cụ thể tùy nắng nóng, cửa có kín không và hàng nhiều hay ít. Vậy nên trước mỗi chuyến, genset là thứ phải soát kỹ nhất.
Container lạnh và container bảo ôn
Chỗ khác nhau chính là có máy tạo lạnh hay không. Thùng bảo ôn chỉ có vách cách nhiệt, làm nhiệt độ của hàng thay đổi chậm hơn chứ không tự làm lạnh.
- Nguồn lạnh: thùng lạnh có máy, cài được nhiệt. Thùng bảo ôn không có máy.
- Nhiệt độ: thùng lạnh giữ đúng mức cài. Thùng bảo ôn để nhiệt trôi dần.
- Điện, genset: thùng lạnh cần, chạy liên tục. Thùng bảo ôn không cần.
- Hợp với: thùng lạnh cho hàng đông, hàng mát đi xa. Thùng bảo ôn cho hàng chỉ cần tránh nóng, đi gần.
Nhìn tận mắt thì biết ngay. Đầu thùng có lưới tản nhiệt, màn hình, máy móc là reefer. Bốn vách phẳng trơn là thùng bảo ôn.
Mỗi loại hàng cài bao nhiêu độ?
Thiết bị cài được dải rộng, nhưng mỗi nhóm hàng chỉ hợp một khoảng hẹp. Mức cụ thể cho từng lô do chủ hàng và bên vận chuyển chốt trong từng chuyến. Dưới đây là mức hay gặp trong ngành:
- Thủy sản, thịt cấp đông: từ âm 18 độ C trở xuống. Phải cấp đông đủ độ trước khi xếp.
- Thực phẩm mát, sữa, rau củ: từ 0 đến 10 độ C. Bao bì cần có khe cho khí lạnh đi qua.
- Trái cây nhiệt đới như chuối, xoài: khoảng 13 đến 14 độ C. Lạnh hơn thì vỏ bị bỏng lạnh.
- Dược phẩm chuỗi lạnh: thường 2 đến 8 độ C. Điều kiện bảo quản ghi thành văn bản cho từng lô.
Một ví dụ hay gặp: chuối mà cài âm 18 độ thì hỏng nhanh hơn để ngoài trời. Cài sâu cho chắc cũng chỉ tốn thêm dầu. Nguyên tắc là cài theo hàng, không cài theo thói quen.
Tại sao cước đắt hơn thùng thường?
Ba nguyên nhân cộng lại:
- Máy chạy cả lúc xe đứng. Chờ bốc dỡ, kẹt xe, nghỉ qua đêm đều hao dầu.
- Lạnh càng sâu càng tốn. Giữ âm 18 độ giữa mùa nóng ngốn nhiều dầu hơn nhiều so với giữ 5 độ, vì độ chênh với ngoài trời lớn hơn.
- Chở được ít hơn. Lớp PU và cụm máy lấy đi vài mét khối so với thùng khô cùng cỡ.
Do đó cước hay báo trọn chuyến cho cả một container. Lô hàng lẻ đi thùng lạnh rất không đáng. Cước còn đổi theo tuyến, mùa và loại hàng nên cách chắc ăn là xin báo giá đúng lô của mình. Các yếu tố ảnh hưởng nằm ở bài cách tính cước vận chuyển.
Những trường hợp có thể không cần container lạnh
Ba trường hợp này chọn phương tiện rẻ hơn mà hàng vẫn an toàn:
- Hàng khô, hàng đã sấy, hàng đóng bao. Nông sản khô, bao bì, quần áo chịu được nhiệt thường. Thùng khô hoặc xe bạt là đủ.
- Máy điện lạnh. Chỉ cần đóng gói, chèn lót chống va đập.
- Quãng ngắn vài chục cây số. Xe thùng kín hay xe lạnh cỡ nhỏ làm gọn hơn. Thùng lạnh phát huy khi đi xa nhiều ngày.
Ngược lại, lô hàng đầy cả container 40 feet và đi xa thì container lạnh là lựa chọn hợp lý. Chuẩn bị hàng cho chuyến như vậy, Quý khách xem thêm dịch vụ vận chuyển container và tuyến vận tải Bắc Nam.
Hỏi đáp về container lạnh
Trên vỏ thùng lạnh ghi ký hiệu gì?
Ký hiệu RF. Mã ISO của nhóm này mở đầu bằng chữ R. Ví dụ 45R1 là thùng lạnh 40 feet cao.
Có thùng lạnh 20 feet không?
Có, thể tích khoảng 28,4 m³, phù hợp lô nhỏ hơn. Quý khách nên hỏi trước cỡ nào còn sẵn để đặt cho kịp.
Cúp điện giữa đường, hàng hỏng liền không?
Không hỏng liền. Vách PU làm nhiệt độ lên chậm nên còn thời gian xử lý sự cố ngắn. Nhưng đừng trông vào đó, hãy kiểm genset kỹ trước chuyến.
Dùng thùng lạnh làm kho đứng một chỗ được không?
Có đơn vị bán và cho thuê vỏ thùng lạnh để làm kho trữ đông, nhưng đó là một mảng khác. Reefer đúng nghĩa là thiết bị giữ nhiệt trong lúc vận chuyển.
Cần chở hàng lạnh
Lô hàng của Quý khách cần giữ nhiệt mà chưa biết chọn container lạnh, xe lạnh hay xe thùng, xin gọi 0707 707 115. Chúng tôi sẽ hỏi loại hàng, mức nhiệt và quãng đường rồi tư vấn phương tiện hợp lý.
Yêu cầu báo giá
Cần chở hàng hoặc thuê xe, Quý khách gọi chúng tôi để được tư vấn và báo giá trước khi xe chạy.